Παραλήρημα

Έχει λεχθεί, πως αν δεν ήταν επικίνδυνος, θα ήταν γραφικός. Δυστυχώς ο άνθρωπος αυτός διοικεί Υπουργείο - και μάλιστα το Δημόσιας Τάξης.

Απολαύστε τον.

(ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ -Υπ. Δημ. Τάξ. Ομιλία Β. Πολύδωρα στη Βουλή για αγροφυλακή)

[...]

Τώρα, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θέλω να σας πω ότι αισθάνομαι υπερήφανος ότι φέρνω στην Βουλή αυτό το Νομοσχέδιο για την επανασύσταση της Αγροφυλακής. Αισθάνομαι υπερήφανος γιατί, πρώτον, καινούργιες ανάγκες έχουν γεννηθεί, τις οποίες αντιμετωπίζει η Κυβέρνησή μας με ρεαλισμό και με μια εκτίμηση, ματιά προς το μέλλον.

Έχω την πεποίθηση ότι εάν δεν κατεκυριαρχείτο η σκέψη σας, προπαντός του ΠΑΣΟΚ, από το πελατειακό κριτήριο, το οποίο είναι τρόπος ζωής σας, θα το βλέπατε διαφορετικά. Έχω ειλικρινώς εντυπωσιαστεί από την μονοδιάστατη σκέψη σας όσον αφορά το μοναδικό κριτήριο λειτουργίας και εκτιμήσεως των πραγμάτων και του Νομοσχεδίου μας, αυτό των πελατειακών σχέσεων.

Ήλπιζα να δείτε τις καινούργιες ανάγκες και τις καινούργιες πραγματικότητες οικολογικής φύσεως. Είπε ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ αναλυτικά, ανεφέρθη στο κεφάλαιο των επιστημόνων, του επιστημονικού δυναμικού και της αντιμετωπίσεως των συνθέτων οικολογικών, κυρίως, προβλημάτων στην Αγγλία. Ανεφέρθη σε ανάλογη εκτίμηση, όχι ταυτόσημη και ο κύριος Κουβέλης.

Σας λέω εγώ ότι οι διδάκτορες, το επιστημονικό δυναμικό, τα εργαστήρια των Πανεπιστημίων, τα Νόμπελ, είναι όλα στην υπηρεσία του λαού. Και εννοούμε ότι συλλειτουργούν, ότι συμβάλλουν αποφασιστικά στα πάντα, στην οικολογία, στο περιβάλλον, στην υγιεινή των τροφίμων, στα πάντα.

Εκείνο που λείπει και σας ζητώ να "απλώσετε" τη σκέψη σας προς τα εμπρός, όχι να μείνετε στον Αγροφύλακα της δεκαετίας του '50, με τον οποίο και πάλι θα έχετε και κομματικά προσωπικά, όπως υπαινίχθηκε ο κύριος εισηγητής. Αφήστε τα αυτά. Και το 1833. Αφήστε τα αυτά.

Σας ζητώ να εκτιμήσετε, ειλικρινώς σας ζητώ να εκτιμήσετε. Ειλικρινώς σας ζητώ να εκτιμήσετε ότι πάσχουμε ως Κράτος, ως κοινωνία, ως διοικητική δομή από τους "εργάτες" του πεδίου. Ποιός θα δει την κομμένη "γράνα"; "Γράνα"; Που σημαίνει υδραγωγός. Που καταστρέφει το νερό, το... έδαφος και ύστερα "γλύφει" και "κόβει" την άσφαλτο. Και θα έρθουμε εμείς ύστερα, οι "Συβαρίτες" πολιτικοί της μαλθακότητας και της τρυφηλότητας και των σχεδιασμάτων, (έχασαν από τον Κρότωνα), θα έρθουν οι Συβαρίτες πολιτικοί να πουν, "εδώ τα δισεκατομμύρια στην Τσακώνα πρέπει να καταβληθούν τάχιστα. Γιατί ο δρόμος Τριπόλεως-Καλαμάτας κάνει, εξαιτίας της διακοπής από το νερό", αλλά και στην Μαλακάσα το ίδιο έγινε.

Σας λέω παραδείγματα. Δεν τα θέλετε; Χαρείτε την ειρωνεία σας!. Ακούτε τί σας λέω. Συναισθανθείτε, απεγκλωβιστείτε από τις προκαταλήψεις σας. Απεγκλωβιστείτε και δείτε την πραγματικότητα.

Λέμε λοιπόν, χθες είχαμε το δράμα του Λουσίου. Κανείς δεν ήταν αρμόδιος! Κανείς! Η Πολιτεία δεν είχε ματιά στον καιρό. Βρέθηκε στο Μοναστήρι ένας αγρότης να τους πει, "μην πηγαίνετε". Σας λέω με τον κίνδυνο, όπως είπε ο κύριος Κουβέλης, της συγκρούσεως, των αρμοδιοτήτων, με τον κίνδυνο των πολλαπλών ειδικών ή αρμοδίων, σας λέω ότι χρειάζεται η εποπτεία. Χρειάζεται η εποπτεία και η Αστυνόμευση. Για τον αγρό, για το νερό, για την αρχαιολογία, για εκείνους που ορμάνε με ανιχνευτές μετάλλων και σκυλεύουν το υπέδαφος επιφανείας. Την ύπαιθρο χώρα. Για εκείνους οι οποίοι είναι πραγματικοί καταστροφείς, εν αγνοία τους. Βλέπεις ένα χωρικό και παίρνει το "μπολντοζάκι", (δεν είναι εικόνες φανταστικές) και πηγαίνει και καταστρέφει τους αναβαθμούς, κοινώς πεζούλια, στα πρανή των ορεινών όγκων όπου ήταν παλιά καλλιέργειες. Η καταστροφή είναι τεράστια. Ο άλλος δεν καταλαβαίνει καν. Έφτιαξε ένα επίπεδο. Μα αυτό το επίπεδο έπρεπε να ήταν με τους αναβαθμούς. Κανένας δεν τον εγκαλεί. Νομίζει μάλιστα ότι ασκεί και το δικαίωμά του επί της κυριότητας και της νομής και καταστρέφει το σύμπαν. Εν αγνοία του, εν τη αφελεία του.

Κάποιος πρέπει να τον δει. Κάποιος πρέπει να τον παρατηρήσει. Κάποιος πρέπει να τον πάει στο δικαστήριο. Αυτή είναι η έννοια. ΄Εχουμε τους οικολόγους. Σεβαστή δραστηριότητα. Αλλά αν εκτιμήσετε όλο το οικολογικό κίνημα θα δείτε ότι και αυτό δεν έχει οικολόγους του πεδίου. Οι περισσότεροι είναι που θα επισκεφθούν και θα εποπτεύσουν, δεν θέλω να μειώσω καθόλου την προσφορά τους και το έργο τους, αλλά λείπουν οι εργάτες του πεδίου.

Αυτό έρχεται να καλύψει η Αγροφυλακή. Γι' αυτό τονίζουμε συνέχεια και δεχθείτε αυτή την άποψη. Αστυνομία της Οικολογίας. Χιλιάδες αντικείμενα. Μα δεν έχει η Αρχαιολογία για τους αρχαιολογικούς τόπους χώρους φύλακες; Έχει. Αλλά όλοι ξέρετε ότι έχουμε και τους αχαρτογράφητους αρχαιολογικούς χώρους που δεν έχουν ούτε συρματόπλεγμα, ούτε αρχαιοφύλακες.

Εγώ διάβαζα στον Όμηρο, το βρήκα και στον "Οικονομικό" του Ξενοφώντα, το βρήκα και σε μια καταπληκτική βραβευμένη στα ανώτατα επίπεδα μονογραφία του Πήτερ Ντράκερ για το μάνατζμεντ, που λέμε, μια φράση ειλημμένη από τον Όμηρο. Και σας την λέω, είναι και παροιμία σε πολλά μέρη της χώρας. "Του αφέντη η ματιά ή του επόπτη η ματιά,- στην προσαρμογή,- λιπαίνει το χωράφι". Είναι αποφασιστικής σημασίας το να έχεις έναν επόπτη, να έχεις ένα φύλακα και ακόμη και η λέξη αστυνόμευση, που λέει ο Νόμος, είναι βαρεία λέξη. Θα μπορούσε να πει κανείς εποπτεία. Αλλά επειδή είναι και ένοπλος, γιατί κανένας δεν προτίθεται, ούτε εγώ, να αφήσει έναν άοπλο στο δάσος ή με το μηχανάκι του ή πεζοπορούντα να κάνει εποπτεία και φύλαξη όπου εκεί είναι ο καλλιεργητής της φυτείας, της κάνναβης ή εκεί είναι ο θησαυροθήρας με τον ανιχνευτή μετάλλων. ή και ο λαθροθήρας και ούτω καθεξής.

Εγώ σας λέω ότι αυτή τη ματιά αν δούμε έχουμε αναγκαιότητα για την ύπαρξη αυτής της Αστυνομίας της Οικολογίας. Και θέλω την συμφωνία σας και όχι τον υπερβολικό στίχο "θα το αποσύρουμε αύριο". Δεν θα το κάνετε, πρώτον διότι δεν θα είσαστε και δεύτερον, διότι υπάρχει η συνέχεια του Κράτους. Όταν, οψέποτε έλθετε, τότε θα είναι μια κατάσταση που θα έχει βγάλει τις αποδείξεις, θα τις έχει φέρει τις αποδείξεις και τις επαληθεύσεις στη ζωή, εμπραγμάτως.

Είπα διακόπτοντας τον κύριο Κουβέλη ότι ήταν και στο πρόγραμμα της Νέας Δημοκρατίας. Ήταν και υπόσχεση που είπαμε στους 1200 επιτυχόντες. Αυτός είναι ο ευθύς πολιτικός λόγος. Δηλαδή είναι ζήτημα νομικής αξιοπιστίας, πολιτικής συνέπειας και πραγματολογικής ανάγκης, ότι βλέπεις το πρόβλημα και αντιδράς, η κατάθεση και η συζήτηση και η υπερψήφιση αυτού του Νομοσχεδίου.

Είναι, ζήτημα κριτικής, που δεν είναι στις σκέψεις μου, να ασκηθεί εναντίον του ΠΑΣΟΚ για αναλγησία προς τους επιτυχόντες. Δεν είναι άνθρωποι αυτοί; Δεν είναι πολίτες αυτοί επιτυχόντες, με πίνακα δημοσιευμένο στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως; Και με απόφαση μία, ίσως και περισσότερες, του Διοικητικού Εφετείου που λέει το σκεπτικό το θαυμάσιο; Ότι εδώ δικαιούνται όχι εκείνοι οι οποίοι πέτυχαν και περιλήφθησαν στον πίνακα των επιτυχόντων, αλλά και εκείνοι οι οποίοι δεν περιελήφθησαν στον πίνακα των επιτυχόντων, αυτή είναι απόφαση του Διοικητικού Εφετείου την οποία καταθέτω για τα πρακτικά, έτσι ώστε να συνεννοηθούμε για τί μιλάμε και ποιός είναι δίγλωσσος και τρίγλωσσος και ποιος είναι στη νομική ευθύνη, στην πολιτική συνέπεια και στην πραγματολογική δράση.

Ακούστε να δείτε. Με συγχωρείτε. Κύριε συνάδελφε, δεν βγαίνει κανένα πλεονέκτημα με τις διαστρεβλώσεις ποτέ. Κανένα πλεονέκτημα. Κοιτάξτε πώς είναι οι κανόνες της λογικής και της ηθικής επικοινωνίας μας και να είσαστε έντιμος να δεχθείτε ότι τους "σφάξατε σαν αρνιά". Από το 1993 και ήρθε καιρός που τους κατηγορούσατε και για "γεροντάκια" και για "δεξιούς" και το άλφα και το βήτα, τους επιτυχόντες. Αυτά είναι δικά σας "επιτεύγματα", σαρκαστικά, τα οποία σας εκθέτουν στην πολιτική.

Υπάρχει και κάτι άλλο. Κάνατε το 1994 το εξής πολιτικά προκλητικό: Όσοι είχαν "πιάσει επαφή" με το Δημόσιο προσελήφθησαν αυτομάτως και μονιμοποιήθηκαν με το Νόμο. Και όσοι ήσαν με διαγωνισμούς και με μακρά θητεία επιλεγμένοι και διορισμένοι από τη Νέα Δημοκρατία απεπέμφθησαν με το Νόμο σας.

Αυτά είναι τα ιστορικώς πεπραγμένα που δυστυχώς σας εκθέτουν. Καταθέτω αυτό, είναι η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου, η οποία παραθέτει το σκεπτικό για τους Αγρονόμους. Και θέλω να σας πω ότι εκτιμώ την Νομική Υπηρεσία της Βουλής η οποία απεδέχθη την πρόταση, χωρίς να βάλει ούτε συνταγματικούς ή άλλους προβληματισμούς, του Νομοσχεδίου. Στον κορμό της. Εκτός από εκείνες τις νομοτεχνικές βελτιώσεις που σας είπα.

Μια παρατήρηση κρίσιμη για το προσωπικό πέραν των 1000, 1200 που θα είναι του παλαιού διαγωνισμού. Έχουμε και τα "υπολείμματα" της Αγροφυλακής μέσα στις Νομαρχίες, κύριε Κουβέλη και κύριε Σκοπελίτη. Και αν θέλετε να είμαστε τίμιοι με τους εαυτούς μας και όχ "Συβαρίτες" Βουλευτές, θα κρίνουμε ότι αυτοί δεν κάνουν καθήκοντα Αγροφύλακα και είναι στις Νομαρχίες και τους περιμένω να τους εντάξω σε λειτουργικό τρόπο στο νομοσχέδιο για να αποδώσουν.

Θέλω να πω για την ΚΕΔΚΕ ευθέως, ας κοιτάξει να αξιοποιήσει την Δημοτική Αστυνομία όπου υπάρχει.

Σας λέω, λοιπόν, με το χέρι στην καρδιά ότι όπου μιλάμε για μετατάξεις, αποσπάσεις, ουσιαστικά η φροντίδα μας, η νομική πρόνοια είναι για αυτούς οι οποίοι βρίσκονται ως κατά κάποιο τρόπο χειμαζόμενοι στις Νομαρχίες και στην Τοπική Αυτοδιοίκηση της πρώην Αγροφυλακής.

Για δε τους λίγους, ελαχίστους που έχουμε πρόβλεψη να έλθουν από τους απόστρατους της Αστυνομίας, μιλάμε για ένα αριθμό 3 εως 5, μάξιμουμ, για την στελέχωση, όπως οι άλλες ειδικότερες διατάξεις προβλέπουν της ιεραρχίας.

Μάλιστα, με ικανοποίηση σας προαναγγέλλω ότι ο μέλλων Αρχηγός της Αγροφυλακής όταν αποστρατεύθηκε το 2003 ασχολήθηκε με τα χωράφια του. Και τώρα θα είναι σε μία καλή σοδειά, από εκεί τον παίρνουμε για να αρχίσει, ήταν άξιος, πολύ άξιος, σε μία καλή σοδειά 20 στρεμμάτων ρεβιθιών.

Λοιπόν, εκεί είναι και ο Κιγκινάτος , αλλά περισσότερο είναι ένα πνεύμα κομματικής ανιδιοτέλειας δικό μας παρά τα όσα μας καταγγέλλετε. Και το όραμά μας να υπηρετήσουμε την ύπαιθρο και με αυτό τον τρόπο.

Μία τελευταία παρατήρηση για να οικονομούμε και τον χρόνο, και θα τα πούμε και στον δρόμο, εννοούμε στην συνέχεια, στον δρόμο της συζητήσεως, είναι ότι έχω λάβει με πλάγιο λόγο ερωτήσεις - "παράπονα". Γιατί δεν συνιστάται ή αργούμε να συστήσουμε την Αγροφυλακή. Με πλάγιο λόγο. Τρεις αναφορές του ΠΑ.ΣΟ.Κ.. Τρεις ερωτήσεις Άλλες 3-4 αναφορές. Σύνολο 14 ερωτήσεις και αναφορές σε πλάγιο λόγο, είμαι δίκαιος, είμαι στην διάθεσή σας, μπορώ να τα καταθέσω και στην προτελευταία επερώτηση δέχομαι και την κατά πλάγιο τρόπο, τί θα γίνει με τις προαγωγές και τί θα γίνει με την επανασύσταση της Αγροφυλακής. Η τελευταία επερώτηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ.

Θέλω να σημειώσω ότι οι προθέσεις μας είναι καθαρές. Η αναγκαιότητα είναι αυταπόδεικτη. Θέλουμε να υπηρετήσουμε την ύπαιθρο χώρα, την επαρχία. Και όπως,διατίθενται το 80% των πόρων από το Δ' Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης υπέρ της υπαίθρου χώρας, θέλουμε συμπληρωματικά και τα διοικητικά μέτρα. Τα οποία διοικητικά μέτρα δεν είναι ούτε του εργαστηρίου των διδακτόρων και επιστημόνων, ούτε κάποιων που έχουν στενές αρμοδιότητες, δεν ξέρω κατά πόσο τις ασκούν, αλλά ουσιαστική συμπαράσταση στον αγρότη.

Είπε ο κύριος Σκοπελίτης μία ωραία παρατήρηση. Ότι είναι γηροκομεία τα χωριά μας εν πολλοίς. Αλλά η παρατήρηση ενώ θα οδηγούσε, επειδή είναι γηροκομεία τον χειμώνα και θέρετρα το καλοκαίρι, στην επιστήριξη αυτού του νομοσχεδίου, μου λέει ότι το νομοσχέδιο δεν δίνει βάση, σε αυτή την πραγματικότητα, μάλλον η πραγματικότητα δεν δίνει βάση στο νομοσχέδιο! Λάθος εκτίμηση!

Ο πραγματισμός μας οδηγεί να περάσει με το μηχανάκι ο Αγροφύλακας, παραδείγματος χάριν, βλέπω τον κύριο Τασούλα, από το Βασιλικό μέχρι την Κόνιτσα και να κοιτάξει γύρω τί γίνεται.

[...]

Όχι, με συγχωρείτε, κυρία Αράπογλου. Γίνεται από τους κακοποιούς. Η Αστυνομία έχει τα αστυνομικά της έργα. Οι συνοροφύλακες είναι στα σύνορα. Η ενδοχώρα στο Λούσιο ποταμό, η ενδοχώρα στη Μάνη, στους βόρειους Δήμους, η ενδοχώρα έχει ανάγκη μιας εποπτείας. Αυτή προσφέρουμε με την Αστυνομία της Οικολογίας.

Θα πρέπει να το εννοήσετε αυτό. Τίποτα άλλο δεν υπάρχει στην σκέψη μας παρά οι καινούριες ανάγκες που δημιουργούνται και στις οποίες εμείς απαντούμε ως διοικητικός οργανισμός, όχι καν Κυβέρνηση, ως διοικητικό σύστημα.

Δεν θα την αφήσουμε να πεθάνει την ύπαιθρο χώρα. Θα την στηρίξουμε. Θα συμπαρασταθούμε στους εναπομείναντες, και θέλουμε να έρθει ο κύκλος της επαναβίωσης της υπαίθρου.

Γιατί δεν εκτιμάτε το γεγονός ότι βάζουμε την εντοπιότητα στους Αγροφύλακες; Γιατί θα ξέρει τον τόπο. Μάλιστα, σημειώνω εδώ, όταν θα το δούμε και στην κατάλληλη θέση, ότι το παράπτωμα θα κλονίζει με πειθαρχικούς δρόμους την εντοπιότητα. Για να μην έχουμε προβλήματα όπως σε άλλες εφαρμογές.

Έτσι, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, με αίσθημα ευθύνης και υπερηφάνειας εισηγούμαι να δείτε αυτήν την οπτική γωνία για το νομοσχέδιο. Να δείτε ότι το περιλάβαμε στο πρόγραμμά μας, να δείτε ότι αντιστοιχούμεθα προς καινούργιες ανάγκες-προκλήσεις. Και δεν είμαστε μοιραίοι και άβουλοι σαν διοίκηση, αλλά επιλαμβανόμεθα, δρούμε και στηρίζουμε τον Έλληνα πολίτη της υπαίθρου χώρας.

Σας ευχαριστώ.

Καθίζιμα

Αν με εκνευρίζει η Βλακεία, με εξοργίζει η ανευθυνότητα και η υπεκφυγή μπρος στις πολιτικές ευθύνες. Τραγικότερο παράδειγμα από έναν Υπουργό Δημόσιας Τάξης που για να διασκεδάσει την αποτυχία του επικαλείται τους μετανάστες, δεν μπορώ να σκεφτώ. Τραγικό, γιατί αυτός ο άνθρωπος διαμορφώνει την κοινή γνώμη σε μια χώρα που έχει αποδείξει τη ξενοφοβία της και το μίσος της προς τους γειτονικούς της λαούς (δείτε εδώ).
Ο Υπουργός Δημόσιας τάξης δήλωσε στη Βουλή στις 4 Μαΐου 2007 (αναλυτικά εδώ):

Πρέπει να επαινέσουμε την Αστυνομία η οποία μάχεται στο πεζοδρόμιο. Πρέπει να επαινέσουμε την Αστυνομία η οποία μάχεται στα σύνορα, νησιά και ποτάμια. Θα σας πω και τον αριθμό. Συλλαμβάνουμε εκατό χιλιάδες κατ’ έτος, πέρυσι και πρόπερσι. Εκατό χιλιάδες εισερχόμενους λαθραίους. Η ποιητική ή ανθρωπιστική σελίδα λέει «οι κακόμοιροι» κ.λπ.. Όμως, η άλλη σελίδα λέει ότι εδώ πρόκειται για μια καινούρια κοινωνιολογική πρώτη ύλη, σχεδόν εγκληματογόνο. Από τις εκατό χιλιάδες, «αποκρούουμε» τις ογδόντα χιλιάδες με απωθήσεις και επαναπροωθήσεις και μένει ένα καθίζημα το οποίο διαχειριζόμαστε με τους διεθνείς οργανισμούς, είκοσι χιλιάδες κατ’ έτος.

Ως απάντηση στον κύριο Υπουργό αντιγράφω ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον άρθρο της εφημερίδας Το Ποντίκι (3 Μαΐου 2007). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η τελευταία παράγραφος.

Μεταναστες, οι Φτωχοδιαβολοι

Αν ανατρέξει κάποιος στο λεξιλόγιο του Σαρκοζί, θα συναντήσει τους μετανάστες ως «σκοτεινή υποκουλτούρα», «ανεπιθύμητους» ή και «αποβράσματα». Οσο... άκομψα κι αν τοποθετήθηκε τον Νοέμβριο του 2005 ο τότε υπουργός Εσωτερικών, τα αιματηρά επεισόδια στα προσφυγικά προάστια του Παρισιού ανέδειξαν την επιθυμία της κοινής γαλλικής γνώμης να λυθεί το ζήτημα της μετανάστευσης. Η «μηδενική ανοχή» του Σαρκοζί τότε απέναντι στους ταραξίες επικυρώθηκε από το 68% των γάλλων πολιτών, που σε σχετικό δημοψήφισμα τάχθηκαν υπέρ της «επιλεκτικής μετανάστευσης». Στην Ελλάδα όμως τι… γίνεται; Αν, όπως διατυπώνουν οι ειδικοί, η μετανάστευση αποτελεί κρίσιμο θέμα για όλα τα κράτη - μέλη της Ευρώπης, για τη χώρα μας είναι διαρκής και μόνιμος πονοκέφαλος, αφού οι μετανάστες αλλοδαποί βρίσκονται παντού, αλλά ουδείς γνωρίζει με βεβαιότητα πόσοι είναι και ποιας προέλευσης.
Σύμφωνα με την απογραφή του 2001, στην Ελλάδα το ποσοστό νόμιμων και μη μεταναστών ξεπερνά το 7% (797.093 επί 10.931.206 συνολικού πληθυσμού). Είναι το ίδιο ποσοστό που αποτέλεσε την αιχμή του δόρατος στη Γαλλία. Και σκεφτείτε πως μεγάλη μερίδα των απογραφέντων της συγκεκριμένης κατηγορίας στην Ελλάδα δεν εμφανίστηκαν κατά την απογραφή από «φόβο για απέλαση» ή από «άγνοια για τη διαδικασία».
Πολλοί μελετητές υπολογίζουν το πραγματικό ποσοστό των μεταναστών σε 10%, ενώ άλλοι το ανεβάζουν ακόμη πιο ψηλά. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία από τις ελληνικές υπηρεσίες νομιμοποίησης αλλοδαπών, το 2005 διέθεταν άδεια παραμονής 501.000 μετανάστες. Νωρίτερα, το 2003, τα «κιτάπια» του ΙΚΑ αριθμούσαν 505.036 ασφαλισμένους αλλοδαπούς. Αν ο συνολικός αριθμός ξεπερνά το ένα εκατομμύριο ανθρώπους, τότε οι περισσότεροι είναι παράνομοι, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το κράτος, την κοινωνία και τους ίδιους τους μετανάστες.

Η πρώτη σημαντική μελέτη

Καθώς η επίσημη έρευνα υποχρηματοδοτείται και η ανυπαρξία συστήματος καταγραφής της μεταναστευτικής κίνησης βγάζει... μάτι, τα μόνα στοιχεία που κατά καιρούς τίθενται στη «διακριτική ευχέρεια» των κυβερνώντων και βλέπουν το φως της δημοσιότητας στηρίζονται στο πάθος για την έρευνα κάποιων αξιόλογων επιστημόνων. Εν τω μεταξύ οι νόμιμα και παράνομα μετακινούμενοι πληθυσμοί πλημμυρίζουν την Ελλάδα και ο «λανθάνων ρατσισμός» μερίδας του Τύπου, που συνδέει άμεσα τη μετανάστευση με την εγκληματικότητα, εύκολα μετατρέπουν τη «μεταναστευτική πρόκληση» σε «πρόβλημα».
Ομως κανένα «πρόβλημα» δεν λύνεται αν δεν μελετηθεί. Αυτόν ακριβώς τον τίτλο («Μεταναστευτική Πρόκληση») φέρει και η έρευνα ετών της διδάκτορος του Πανεπιστημίου του Παρισιού, μέλους της Ακαδημίας Επιστημών της Ν.Υ. και αντιπροέδρου της Εταιρείας Δημογραφικών Μελετών (ΕΕΔΜ) Ηρας Εμκε - Πουλοπούλου, που παρουσιάστηκε χθες από τις εκδόσεις Παπαζήση.
«Τα στοιχεία που με κόπο και χρόνο συγκεντρώθηκαν στην έρευνα αυτή των 900 και πλέον σελίδων», λέει στο «Π» η Πουλοπούλου, «αποτελούν την πιο πρόσφατη βάση δεδομένων για το υπάρχον μεταναστευτικό δυναμικό. Ωστόσο ο πληθυσμός αυτός δεν αποτελεί ομοιογενές σώμα και δεν υπάρχουν στοιχεία για τον ακριβή αριθμό των μεταναστών, μεταναστριών και των παιδιών τους, ιδιαίτερα εκείνων που έχουν μπει στη χώρα μας χωρίς τα απαιτούμενα έγγραφα. Ορισμένες πηγές παρέχουν στοιχεία, αλλά δεν αφορούν το σύνολο των μεταναστών. Ακόμη και κατά την απογραφή του 2001 υπήρξαν σοβαρές δυσκολίες στον εντοπισμό και την προσέγγιση των ανθρώπων αυτών».
Σύμφωνα με την ερευνήτρια, το φαινόμενο που παρατηρείται σε όλα τα κράτη - μέλη της Ε.Ε. συνοδεύεται από κοινά ηλικιακά χαρακτηριστικά του μετακινούμενου πληθυσμού στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης. Δηλαδή το μεταναστευτικό κύμα παρουσιάζει πιο νεανική κατά ηλικία δομή (υψηλότερες αναλογίες νέων 0-15 ή 0-19 ετών), ενώ εμφανίζει μεγαλύτερο ποσοστό συγκέντρωσης στις παραγωγικές ηλικίες (14-45, 19-45 ή 20-49 ετών) και μικρότερες αναλογίες ηλικιωμένων (άνω των 65 ετών).
Στις ηλικίες 0-14 και 65+ υπερτερούν οι γυναίκες, ενώ στις ηλικίες 15-64 οι άνδρες. Στις ομάδες μεγαλύτερων ηλικιών υπερτερούν αριθμητικά οι γυναίκες, γεγονός που αντανακλά τη ζήτησή τους για οικιακή βοήθεια και φροντίδα παιδιών και ηλικιωμένων. Ειδικότερα στις μη παραγωγικές ηλικίες ανήκει το 17% των μεταναστών (0-14 ετών) και το 4% των ηλικιωμένων (65+). Αυτό το τελευταίο μόνο ποσοστό στον ελληνικό πληθυσμό ανεβαίνει στο 18%.
Σε ό,τι αφορά τις εθνικότητες του αλλοδαπού πληθυσμού στην Ελλάδα, η έρευνα πιστοποιεί την υπερίσχυση των αλβανών με ποσοστό 55,6%, ενώ ακολουθούν οι βούλγαροι με 4,7% και οι γεωργιανοί και οι ρουμάνοι με αντίστοιχα ποσοστά 2,9%. Γενικότερα οι 3 στους 4 μετανάστες προέρχονται από όμορες χώρες των Βαλκανίων, τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και τις χώρες της τέως ΕΣΣΔ.
Η Ελλάδα αποτελεί τόπο υποδοχής μεγάλου αριθμού αλβανών, αλλά καταγράφει ποικιλομορφία μεταναστών σε σχέση με τη χώρα προέλευσης, το φύλο, την επαγγελματική ειδίκευση. Οι γυναίκες αποτελούν το 45% του συνόλου των «φιλοξενουμένων». Ωστόσο, για συγκεκριμένες εθνικότητες, όπως για τους πακιστανούς και τους ινδούς, η μετανάστευση φαίνεται πως είναι ανδρικό προνόμιο. Το αντίθετο παρατηρείται στους προερχόμενους από την Ουκρανία, τις Φιλιππίνες, τη Μολδαβία, τη Ρωσία και τη Βουλγαρία, καθώς οι αριθμοί δείχνουν πως η μετανάστευση από εκεί είναι μάλλον γυναικεία υπόθεση.
Ο τόπος εγκατάστασης των μεταναστών ποικίλλει, αν και εκτιμάται ότι έχουν εγκατασταθεί δυσανάλογα στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα. Σε γενικές γραμμές πάντως η επιλογή του τόπου που θα φιλοξενήσει τον μετανάστη έχει άμεση σχέση με τον λόγο για τον οποίο επέλεξε να φύγει απ’ τη χώρα του. Δηλαδή οι αιτούντες άσυλο συγκεντρώνονται στη Θεσσαλονίκη και κυρίως στην Αθήνα, όπου υπάρχουν διάφοροι φορείς προστασίας για τους πρόσφυγες, οι οικονομικοί μετανάστες σκορπίζονται σε όλη την Ελλάδα και σε χρονικές περιόδους κατά τις οποίες η προσφορά εργασίας είναι μεγαλύτερη σε αγροτικές περιοχές (σπορά, καλλιέργειες, τρύγος κ.λπ.) και νησιά (τουρισμός).

Γιατί στην Ελλάδα;

Κατά την ερευνήτρια, η μεταναστευτική πολιτική των παραδοσιακών χωρών υποδοχής μεταναστών (ΗΠΑ, Καναδάς, Αυστραλία, χώρες της Δυτικής Ευρώπης), οι οποίες έχουν περιορίσει σημαντικά τον αριθμό των μεταναστών που δέχονται, έχει στρέψει τους ενδιαφερόμενους σε χώρες της Ν. Ευρώπης κι ιδιαίτερα στην Ελλάδα. Τα ισχυρά κράτη και οι διεθνείς οργανισμοί ευνοούν τις ροές κεφαλαίου και αγαθών, δυτικών πολιτιστικών αξιών και ειδικευμένου προσωπικού, ενώ προσπαθούν να εξαφανίσουν τις ροές χαμηλής ειδίκευσης των εργαζομένων, τους καταναγκαστικούς μετανάστες, τις μη δυτικές πολιτιστικές αξίες, σπρώχνοντας τη μετανάστευση προς τις ανεκτικότερες χώρες.
Καθώς οι αρχές στην Ελλάδα αρνούνται ν’ ακολουθήσουν μια νόμιμη διαδικασία εισόδου μεταναστών, η παράνομη μετανάστευση παρουσιάζει έξαρση. Επιπλέον, η υπογεννητικότητα και η γήρανση του συνολικού και του οικονομικά ενεργού πληθυσμού μας συνεπάγεται εργατικό δυναμικό μικρότερο αριθμητικά για να αντιμετωπίσει τις μη επιθυμητές εργασίες, ιδιαίτερα τη φροντίδα των ηλικιωμένων στα σπίτια τους και στα γηροκομεία. Η ειδίκευση (ή η αναγκαστική στροφή) των αλλοδαπών σε βαριές εργασίες (οικοδόμοι, αγρότες, μεταφορείς κ.λπ.), τις οποίες οι γηγενείς απαξιώνουν, αποτελεί ένα ακόμη ενισχυτικό στοιχείο του φαινομένου.
Η Ομοσπονδία Ευρωπαϊκών Τραπεζών προειδοποιεί τις χώρες της Ε.Ε. – και ειδικά την Ελλάδα – ότι μέσα στα επόμενα 50 χρόνια θα βρεθούν αντιμέτωπες με τεράστια δημοσιονομική και κοινωνική κρίση αν δεν αντιμετωπίσουν τη γήρανση του πληθυσμού και τονίζει ότι η Ε.Ε. έχει ανάγκη από περισσότερους μετανάστες. Ελληνική μελέτη έδειξε ότι, αν συνεχιστούν οι υφιστάμενες τάσεις του πληθυσμού, με τα υπάρχοντα σχήματα γονιμότητας, θνησιμότητας, συνταξιοδότησης και εισροής μεταναστών, η αύξηση του πληθυσμού σε παραγωγική ηλικία (15-64) στην Ε.Ε. των 25 το 2010 όχι μόνο θα εξατμιστεί, αλλά το ποσοστό θα γίνει αρνητικό.
Η Ελλάδα καλείται άμεσα να θεσμοθετήσει μεταναστευτική πολιτική, που θα της διασφαλίσει την ομαλή και κυρίως ελεγχόμενη εισροή των αλλοδαπών στο έδαφός της. Οι έως τώρα μεμονωμένες κινήσεις των αρχών για αντιμετώπιση του φαινομένου της λαθρομετανάστευσης και νομιμοποίηση των παράνομων μεταναστών δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα, λόγω της έλλειψης υποδομής, οργάνωσης και κυρίως συνολικού σχεδιασμού.
Πρέπει δε να σημειωθεί ότι σοβαρή παράμετρο του φαινομένου αποτελεί η μερίδα των προσφύγων που φτάνουν όπως - όπως (από παράνομους διακινητές) στον τόπο μας ζητώντας πολιτικό άσυλο. Σύμφωνα με την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και το υπουργείο Δημόσιας Τάξης, μόνο το 2005, ζήτησαν επίσημα άσυλο 9.050 άνθρωποι, εκ των οποίων ικανοποιήθηκαν το 1,9%.
Είκοσι στους εκατό ήταν ιρακινοί, γεγονός μάλλον αναμενόμενο δεδομένων του ταραγμένου σκηνικού στο Ιράκ και της ελληνοτουρκικής μεθορίου από τη μία και των νησιών του Αιγαίου, που αποτελούν τα κύρια σημεία διαφυγής των μεταναστών, από την άλλη. Ειδικοί επιστήμονες εκτιμούν ότι οι πολεμικές επιχειρήσεις το περασμένο καλοκαίρι στον Λίβανο, απ’ όπου έφυγαν περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι, ενίσχυσαν την εισροή μεταναστών στη χώρα μας μέσω Κύπρου.
Η ερευνήτρια της «Μεταναστευτικής Πρόκλησης» τονίζει: «Κι όμως, στην Ελλάδα η μετανάστευση δίνει την ευκαιρία για τη διάσωση του κλάδου συντάξεων του ασφαλιστικού συστήματος. Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί μεγάλη αύξηση των ασφαλισμένων αλλοδαπών, διότι η κοινωνική ασφάλιση αποτελεί προϋπόθεση της διαδικασίας νομιμοποίησης και ανανέωσης της άδειας παραμονής. Η ένταξη αλλοδαπών στην αγορά εργασίας βοηθά τη λειτουργία του συστήματος συνταξιοδότησης βραχυπρόθεσμα, υπό την έννοια ότι πληρώνουν τώρα περισσότερο σε αναλογία πληθυσμού για τους έλληνες συνταξιούχους».
Πράγματι, σύμφωνα με τα στοιχεία των ασφαλιστικών ταμείων, που παρουσιάζονται στην έρευνα, η επιδείνωση της σχέσης ασφαλισμένων προς συνταξιούχους, από το 2,46 το 1990, μειώθηκε σε 1,79 το 2005 για την κύρια σύνταξη. Την περίοδο 2001-2004 η σχέση ασφαλισμένων στο ΙΚΑ από 1:2,24 μειώθηκε σε 1:2,16 και στον ΟΓΑ από 1:0,91 σε 1:0,86. Με τη δεύτερη διαδικασία νομιμοποίησης, το 2001, στο ΙΚΑ το έλλειμμα του κλάδου σύνταξης μετατράπηκε σε πλεόνασμα.
Οι περισσότεροι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι η οικονομία ωφελείται από την εργασία των μεταναστών. Όπως υπήρξε θετική η συμβολή των ελλήνων και των άλλων μεταναστών στις χώρες όπου είχαν μεταναστεύσει τη μεταπολεμική περίοδο, το ίδιο συμβαίνει και με τους μετανάστες στην Ελλάδα και αντιστοίχως στις υπόλοιπες χώρες υποδοχής. Μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου έδειξε ότι την περίοδο 1995-2004 η εισροή μεταναστών συνέβαλε στην αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,3-0,4 τον χρόνο.
Θετική παρουσιάζεται και η συμβολή των μεταναστών στον αγροτικό τομέα. Φαίνεται ότι οι αλλοδαποί αντικατέστησαν τους νέους γηγενείς, που στρέφουν πλέον την πλάτη στη σκληρή δουλειά της ενασχόλησης με τη γη. Σε διετή έρευνα περί επιπτώσεων των μεταναστών στις γεωργικές εργασίες, το 50% των αγροτών μας απάντησαν θετικά και 29% αρνητικά.
Οι δημογράφοι από την πλευρά τους υποστηρίζουν ότι σε μια χώρα που γερνά, όπως είναι η Ελλάδα, η σημαντική συμβολή των μεταναστών είναι αδιαμφισβήτητη. Σύμφωνα με τις σχετικές έρευνες, την περίοδο 1990-2004 τα μεταναστευτικά ρεύματα αλλοδαπών και παλιννοστούντων (κυρίως από τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ) συνέβαλαν κατά 97% στην αύξηση του πληθυσμού, ποσοστό ίδιο με εκείνο των φυσικών κινήσεων (γεννήσεις μείον θάνατοι) που προκάλεσαν την αύξηση του πληθυσμού τη δεκαετία 1951-60. Χωρίς τους μετανάστες, υποστηρίζουν οι ειδικοί, ο ελληνικός πληθυσμός θα παρουσίαζε στασιμότητα, ακόμη και μείωση.
Είναι δεδομένο ότι η γονιμότητα και η θνησιμότητα του ελληνικού πληθυσμού δεν είναι σε θέση από μόνες τους να εξασφαλίσουν οικονομική ευρωστία χωρίς τη συμβολή των προερχομένων από την αλλοδαπή, εκτός βέβαια κι αν σημειωθεί θεαματική ανατροπή των πληθυσμιακών φαινομένων.
Ηθικόν δίδαγμα...
«Η μεγάλη εισροή μεταναστών την περίοδο 1990-2007, που πραγματοποιήθηκε άναρχα και ανεξέλεγκτα», επισημαίνει η Έμκε - Πουλοπούλου, «επηρεάζει σημαντικά την οικονομική, κοινωνική και δημογραφική κατάσταση της Ελλάδας. Επειδή ο ελληνικός λαός έχει βιώσει ο ίδιος τη μετανάστευση και έχει περάσει πολλές οδυνηρές περιπέτειες κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, υπάρχει υπόβαθρο για την ενσωμάτωση των μεταναστών και την καταπολέμηση των παθολογικών κοινωνικών φαινομένων. Δεν μένει παρά να μελετηθεί σοβαρά το θέμα από τις ελληνικές αρχές και ν’ αντιμετωπιστεί ακόμα πιο σοβαρά από τους ίδιους τους έλληνες πολίτες. Η εισροή μεταναστών δεν είναι απειλή. Είναι μεγάλη ευκαιρία και μεγάλη πρόκληση για τη χώρα μας, για τους έλληνες και για τους ίδιους τους μετανάστες».

Οι αρνητικές επιπτώσεις και η αδυναμία των ελληνικών αρχών

Πολλοί ίσως θα περίμεναν πως η αυξημένη εισροή των μεταναστών στην Ελλάδα έχει προκαλέσει και αύξηση της εγκληματικότητας. Κι όμως, η στατιστική το διαψεύδει. Τα στοιχεία του υπουργείου Δημόσιας Τάξης οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η συντριπτική πλειονότητα των μεταναστών δεν έχει καμία σχέση με βαριά εγκληματικότητα (φόνοι, ληστείες κ.λπ.). Οι λαθρομετανάστες διώκονται κυρίως για αδικήματα εγγενή της ιδιότητας του μετανάστη.
Ο τρόπος παρουσίασης της παραβατικότητας στην Ελλάδα από τα ΜΜΕ αφήνει συνήθως την εσφαλμένη εικόνα ότι η ντόπια εγκληματικότητα είναι αλβανική. Τέλος, μεγάλο μέρος ευθύνης για τη συμμετοχή των αλλοδαπών στην εγκληματικότητα φέρει το οργανωμένο έγκλημα, του οποίου κατά κανόνα ηγούνται γηγενείς.
Η έρευνα στην Ελλάδα απέδειξε ότι στην υπόθεση των μεταναστών υπάρχουν αρνητικά, τα οποία προέρχονται από την αδυναμία των ελληνικών αρχών να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά και να αξιοποιήσουν προς όφελος του κράτους τη μεταναστευτική διαδικασία. Τα έσοδα εξαρτώνται από το καθεστώς νομιμότητας των μεταναστών, την έκταση της παραοικονομίας, την αποτελεσματικότητα των εφοριών. Εξ αιτίας της ανεπτυγμένης παραοικονομίας το κράτος είναι μάλλον απίθανο να συλλέξει τους αναλογούντες φόρους.
Απόδειξη των ευκαιριών που αφήνει ανεκμετάλλευτες το κράτος είναι πολλές επιστημονικές μελέτες, σύμφωνα με τις οποίες οι επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά από την εισροή κανονικών μεταναστών και από τη νομιμοποίηση άλλων είναι συνολικά θετικές, καθώς οι φόροι και οι εισφορές που καταβάλλονται από αυτούς υπερβαίνουν τις δαπάνες που προκαλεί η παρουσία τους. Αντιθέτως οι παράνομοι δεν υποχρεούνται ασφαλώς σε φορολογική δήλωση και δεν χρηματοδοτούν την κοινωνική πρόνοια.
Στην Ελλάδα, εξ αιτίας της παράνομης παραμονής έως τις δύο διαδικασίες νομιμοποίησης (1998 και 2001), οι περισσότεροι μετανάστες δεν συμμετείχαν στην άμεση φορολογία. Το ίδιο συμβαίνει σήμερα μ’ έναν μεγάλο αριθμό λαθρομεταναστών, τον οποίο ασφαλώς αγνοούμε. Το σίγουρο είναι ότι η μαύρη εργασία αλλοδαπών αλλά και γηγενών ευθύνεται σε μεγάλο μέρος για τη φοροδιαφυγή, που στην Ελλάδα εκτιμήθηκε το 1997 στο 40% του ΑΕΠ. Οι εκτιμήσεις για το 2005 είναι ότι τη συγκεκριμένη χρονιά φοροδιέφευγε μία στις τρεις επιχειρήσεις!
Η εισροή μεταναστών επηρεάζει τις δαπάνες του κοινωνικού κράτους αν ληφθεί υπόψη ο διαχωρισμός ανάμεσα στους μετανάστες με υψηλές δεξιότητες και προσαρμοστικότητα οι οποίοι συνεισφέρουν πολύ ενώ στοιχίζουν λίγο και στους άλλους με χαμηλό επίπεδο δεξιοτήτων, που αποτελούν φύρα για το κράτος.
Πάντως «οι δαπάνες πρόνοιας και υγείας για το σύνολο των αλλοδαπών είναι αδύνατο να υπολογιστούν», επισημαίνει στην έρευνά της η Έμκε - Πουλοπούλου. «Το υψηλό κόστος των παροχών υγείας και τα ανικανοποίητα αιτήματα παροχής υπηρεσιών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και κοινωνικής φροντίδας είναι ζητήματα που απασχολούν εδώ και δεκαετίες τον γηγενή πληθυσμό. Το ερώτημα είναι αν οι μετανάστες, ιδιαίτερα εκείνοι που δεν διαθέτουν τα νόμιμα έγγραφα, επιβαρύνουν την κοινωνική υποδομή με την υγεία, καθώς δεν καταβάλλουν ασφαλιστικές εισφορές».
Μεμονωμένες μελέτες σε νοσοκομεία του ΕΣΥ έδειξαν ότι οι ανασφάλιστοι αλλοδαποί δεν αποτελούσαν αμελητέο ποσοστό στο σύνολο των ασθενών, ενώ μερικά νοσοκομεία που από παράδοση παρέχουν περίθαλψη σε μετανάστες και πρόσφυγες, όπως ο Ερυθρός Σταυρός και η Πολυκλινική Αθηνών, δεν διαθέτουν καν στοιχεία. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Υγείας για το έτος 1999, οι δαπάνες νοσηλείας σε νοσοκομεία του ΕΣΥ 14.032 ανασφάλιστων αλβανών ανήλθαν σε 3.466,5 εκατ. δραχμές και αντιπροσώπευαν το 14% των συνολικών δαπανών ανασφάλιστων ελλήνων και αλλοδαπών πολιτών, πλην των αλβανών!
Στα παραπάνω ας συνυπολογιστούν και οι δαπάνες για τη δημόσια εκπαίδευση, που ενισχύθηκαν από την έλευση αλλοδαπών οικογενειών στην Ελλάδα, παρ’ ότι, κατά γενική ομολογία, το πρόβλημα δεν είναι τα παιδιά των μεταναστών, αλλά οι χαμηλές δημόσιες δαπάνες για την Παιδεία. Η Ελλάδα, άλλωστε, με ποσοστό 3,9% δημοσίων δαπανών παιδείας επί του ΑΕΠ της, βρίσκεται στην τελευταία θέση όλων των χωρών - μελών της Ευρώπης των 25.

(Ποντίκι, 3.5.2007)

Δυο Επιστολές

1. Είμαι μαζί σας

Μια μωβ σκιά Μαΐου ξάπλωσε στον τόπο. Όσα συνέβησαν στα Εξάρχεια και στη Νομική Σχολή και στην οδό Σκουφά και Σόλωνος, Μαυρομιχάλη και Ιπποκράτους εννόχλησαν τους 'Ελληνες πολίτες και αγανάκτησαν τον Τύπο ολόκληρο. "Γιατί δεν τους εξολοθρεύουν και δεν τους σπάνε το κεφάλι, γιατί δε ρίχνουν δακρυγόνα;" και η Σύγκλητος και οι φοιτητές όλων των παρατάξεων, όλοι αγανακτησμένοι με τα τριάντα - εκατό παιδιά που δεν το βάζουν κάτω, δεν εννοούν να παραδεχτούν, πως η όποια Ελευθερία ανήκει μόνο στους αστυνομικούς και τους ηλικιωμένους. Που δεν μπορούν να αντιληφθούν, γιατί καταδιώκονται αδιάκοπα, προπυλακίζονται ατελείωτα και συνεχώς υποχρεούνται να δέχονται εξευτελισμούς. Κι ο προπυλακισμός αρχίζει από το δάσκαλο, τον επιστάτη του σχολείου, από τον οδηγό και τον εισπράκτορα του λεοφωρείου, απ' τον καθηγητή και το δημόσιο λειτουργό, ως το δημόσιο υπάλληλο. Από τους αξιωματικούς και τους εκπαιδευτές στο κέντρο κατατάξεως, ως τον τυχαίο μοτοσυκλετιστή της Τροχαίας που θα σου ζητήσει άδειες, ταυτότητες και πιστοποιητικά. Ως τον γιατρό του νοσοκομείου που θα τον πάνε σηκωτό ύστερα απ' τη γροθιά του οργάνου της Τάξεως. Και το γνωρίζουμε πολύ καλα, εξύβριση Αρχής -έτσι ονομάζεται η απαίτηση εξηγήσεων-, χειροδικία κατά της Αρχής -έτσι είθισται να αποκαλείται η ενστικτώδης κίνηση του αμυνόμενου. Και η ιστορία δεν έχει τέλος. Η ανωνυμία και η Εισαγγελική Αρχή θα του προσφέρει μία τραυματική αγανάκτηση ισόβια, ή τον επιζητούμενο από την Πολιτεία ευνουχισμό του.

Αυτή είναι μία καθημερινή πραγματικότητα και δυστυχώς γνησίως Ελληνική τα πρόσφατα τελευταία σαράντα χρόνια, όσα είχα δηλαδή την ευτυχία να ζήσω σαν επώνυμος πολίτης σ' αυτόν τον ένδοξο κατά τα άλλα τόπο μας.

Μια μωβ σκιά Μαΐου σκέπασε την Αθήνα. Κι όμως δε βρέθηκε ένας δημοσιογράφος, μια εφημερίδα, να αγανακτήσει και να διαμαρτυρηθεί, να καταγγείλει αυτήν την αλήθεια γι' αυτό το τρίγωνο του αίσχους: Σκουφά, Μαυροματαίων και Ιπποκράτους. Κι άρχισε μια σκόπιμη, ύποπτη κι έντεχνη σύγχιση τριών ασχέτων μεταξύ τους περιπτώσεων. Οι νεαροί των Εξαρχείων να παρουσιάζονται ίδιοι με τους αλήτες των γηπέδων, τους επωνομαζόμενους χούλιγκαν. Κι επιπλέον να καλλιεργείται η εντύπωση στην κοινή γνώμη με στήλες ολόκληρες των θλιβερών εφημερίδων μας, ότι οι νέοι αυτοί οι αναρχικοί είναι οι βομβιστές και ίσως οι πιθανοί δράστες των δολοφονιών ή εμπρησμών. Και φυσικά, όταν με το καλό τελειώσει η δίωξη των εκατό, σαράντα ή είκοσι παιδιών και όλη η επιχείρηση στεφθεί με επιτυχία, να πάρει τις διαστάσεις ενός πραγματικού θριάμβου κατά του εγκλήματος.

Δολοφονούνται πολίτες και δολοφόνοι δεν αποκαλύπτοναι. Πεθαίνουν νέοι από ξυλοδαρμό και οι δράστες κυκλοφορούν ανενόχλητοι και τέλος δεν ανακαλύπτονται. Την ίδια ώρα η Πολιτεία αγανακτεί γιατί υπάρχουν μερικά ζωντανά κύτταρα, που αντιδρούν άτεχνα, ανοργάνωτα, ίσως μ' αφέλεια, σ' αυτήν την οργανωμένη κρατική ασχήμια. Αντί να ευλογούμε το Θεό, που βρίσκονται ακόμα μερικοί που δε συνήθισαν στην παρουσία του τέρατος.

Κορίτσια και αγόρια με γυαλιά, έτσι καθώς κοιτάτε με απορία και αγανάκτηση για ό,τι συμβαίνει γύρω σας, είμαι μαζί σας και σας αγαπώ.

Μάνος Χατζιδάκις, 1986
(απομαγνητοφώνηση της επιστολής όπως αυτή διαβάστηκε από τον Λάκη Λαζόπουλο στην τηλεοπτική εκπομπή Αλ Τσαντίρι της Τρίτης 15.5.2007)


2. Αναρχικός: Ενας μύθος σύγχρονης καταδίωξης
Οι εφημερίδες και οι άμυαλοι κι αμόρφωτοι δημοσιογράφοι της συμπολίτευσης και της αντιπολίτευσης πέτυχαν κάτι που ομολογουμένως δύσκολα θα κατόρθωνε η κάθε κυβέρνηση από μόνη της χωρίς την πολύτιμη βοήθειά τους. Να δημιουργηθεί έντεχνα η κατάλληλη σύγχυση, ώστε ο εξωκομματικός κι ανένταχτος νέος του τόπου μας να συγχέεται σκόπιμα με τους αλήτες-μάγκες, που έχουν μόνο στόχο να καταστρέφουν (...). Και αυτή η σύγχυση ευνοεί:

• Την κυβέρνηση -την κάθε κυβέρνηση- που φοβάται αντιδράσεις από μη εντεταγμένους σε κομματικές αγέλες νέους -διότι βέβαια οι νέοι αυτοί δεν είναι δυνατόν να τιθασσευτούν από τυχόν συμφωνίες ή επιτευχθέντες συμβιβασμούς επί ανωτάτου επιπέδου.


• Ευνοεί τα διάσημα πλέον ΜΕΑ-ΜΑΤ και παρεμφερή, που συλλαμβάνουν με μεγαλύτερη ευκολία τον ανύποπτο νέο που διαμαρτύρεται απ' ό,τι τον ικανό για άμυνα αλήτη που διαφεύγει.
  Θα σας έχει τύχει να παρευρεθείτε και να διαπιστώσετε με τα ίδια σας τα μάτια με πόση ευκολία αλλά και μίσος δέρνεται απάνθρωπα και κακοποιείται ώσπου να μπει στην κλούβα από τις "δυνάμεις διώξεως τρομοκρατίας", ενώ την ίδια στιγμή αυτός που ρίχνει πέτρες ή σπάζει τζάμια καταστημάτων διαφεύγει επιδέξια και ανενόχλητα.
  Υποπτα ανενόχλητα πολλές φορές.


• Ευνοεί τη μικρή νοημοσύνη και την εύκολη δουλοπρεπή συμπεριφορά των "αγανακτισμένων" πολιτών απέναντι στις εν στολή δυνάμεις εξουσίας. Γιατί έχουν μάθει οι άμοιροι, χρόνια τώρα, στην επιδεικτική δοκιμασία των οργάνων τάξεως, ευρισκόμενοι κάτω απ' το αθεράπευτο σύμπλεγμα του εμείς οι νόμιμοι! (...)


• Ευνοεί, τέλος, τις κομματικές παρατάξεις που με τη σκόπιμη αυτή σύγχυση εκδικούνται όσους νέους δεν δέχονται τον κομματικής σκοπιμότητας ευνουχισμό τους (...)

Να, λοιπόν, πώς κατασκευάζεται από τον "λαό" για τον "λαό" η εικόνα του αναρχικού, που στην πραγματικότητα δεν είναι άλλη από την εικόνα του ασυμβίβαστου και ζωντανού σύγχρονου νέου, ο οποίος εννοεί να διαφυλάξει το βασικό αγαθό της νεότητάς του, που είναι η έρευνα, η αναθεώρηση και η υπεράσπιση δικαιωμάτων μειοψηφιών.

Και επιπλέον, να μην αφήσει τη μεταμόρφωσή του από την κυβέρνηση ή τα κόμματα σε καθοδηγούμενο αμνό τυποποιημένων ανησυχιών.

Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε πως στην Ελλάδα ανέκαθεν επεδιώκετο ο ευνουχισμός των νέων για να μπορούν οι υπόλοιποι συμβιβασμένοι -ο "λαός"- να κοιμούνται ήσυχα! (...)».

Μάνος Χατζιδάκις

περιοδικό «Τέταρτο» (τεύχος 9, Ιανουάριος 1986)
[Περιέχεται στο βιβλίο «Ο καθρέφτης και το μαχαίρι» (εκδόσεις «Ικαρος»)]
Όπως αναδημοσιεύτηκε στην Κυριακάτική Ελευθεροτυπία στις 18.3.2007